Hạnh Phúc Nhỏ Nhoi...

Khoảng năm giờ chiều mỗi ngày là khu chợ Bàn Cờ lại bắt đầu xôn xao, náo nhiệt. Những gánh hàng rong, những sạp bán rau cải, những sơn đông mãi võ, cạo gió, giác hơi, bắt giun, sán lãi tại chỗ đã dẹp hết để những hàng quán nho nhỏ mọc lên. Các nhà ngay đầu chợ chuyễn thành những xe bán chè Sâm Bổ Lượng, đậu đỏ, đậu đen, táo sọn. Những xe bò viên, hủ tiếu, mì Triều Châu. Các chú Ba bán hàng cuốn cái áo thung lên quá nữa người, phơi cái bụng phệ to ngang ngửa cái thùng nước lèo, nhìn rất là …. Ba Tàu.

Đầu chợ là những sạp lụp xụp với những cái ghế đẩu nhỏ để mọi người có thể ngồi xụp xuống ăn hột vịt lộn, ốc len xào dừa, nghêu hấp, bắp luộc, bắp nướng, cháo lòng. Xích dần ra ngoài là một vài sạp bán đồ nhậu, mùi mực nướng toả ra thơm ngát, ghé vào kêu vài món mực nướng, sò huyết nướng than, một dĩa đồ chua ngâm dấm, vài trái ớt. Một hai xị rượu thuốc là cũng đủ lai rai cả đêm để bàn chuyện đời.

Nhích qua góc đường Phan Đình Phùng (sau này là Nguyễn Đình Chiểu) là những xe nước mía xay tại chỗ. Quán cơm bình dân mở từ sáng tới tối, lúc nào cũng đông nghẹt người. Sau ngày mất nước, góc đường Nguyễn Thiện Thuật và Phan Đình Phùng trở thành một nơi kiếm chút cháo cho những gia đình nghèo như nhà tôi. Bố tôi bị bắt đi học tập, mẹ tôi bỗng nhiên trở thành người chủ gia đình với mười miệng ăn. Tới giờ tôi vẫn không biết mẹ tôi xoay xở thế nào mà vẫn có cơm cho 10 đứa con hàng ngày. Nhà tôi có 1 cái tủ kiếng, ngang 1 thước, cao 1 thước, rộng nữa thước bán đủ thứ hầm bà lằng sáng cấu từ thuốc lá lẽ, dầu cù là, kẹo, bánh, viết BIC, diêm, ngay cả băng vệ sinh phụ nữ, bông gòn v.v… và v.v… Tôi còn nhớ có lần, con bạn láng giềng cứ thập thò trước cửa hỏi mẹ tôi đâu, xong tới chị tôi đâu, nhưng hôm đó chẳng có ai ở nhà cả. Cuối cùng con nhỏ mới ghé sát tôi thì thào “Khanh bán cho Đạt gói băng vệ sinh. “ À thì ra là con bé tới chu kỳ. Tôi cúi người lôi cuốn băng vệ sinh to hơn cái bánh chưng, để lên mặt tủ, rồi lấy giấy báo gói lại cho con bé. Cả hai đứa tôi đều ngượng ngập vì Việt Nam lúc đó chuyện con gái tới tháng là một điều cấm kỵ không ai dám nói ra cả. Chả bù với ở Mỹ này, tôi tỉnh bơ vào tiệm vác nguyên hộp “Napkin” ra quầy trả tiền rồi kẹp vào nách, hai tay bưng thùng bia khơi khơi ra xe về đưa cho vợ.

Tôi không biết mẹ tôi lấy hàng từ đâu ra nhưng cái tủ đó lúc nào cũng có đầy đủ mặt hàng để chu cấp cho những ai cần. Một hình thức như là cửa hàng tạp hóa thu gọn. Ban ngày thì còn bán được lai rai, trời sụp tối thì chẳng bán được gì nữa. Mẹ tôi mới mua một cái tủ nhỏ để bán thuốc là lẽ, sai anh em tôi mỗi tối ra đầu chợ NTT ngồi bán kiếm thêm tiền. Cho tới bây giờ tôi vẫn không nghĩ ra làm sao bán vài điếu thuốc lá mỗi đêm, có thể đem đủ tiền về để mẹ tôi chạy ăn cho chúng tôi mỗi ngày? Có lẽ vì thu hoạch không đủ để cung cấp cho 10 miệng ăn đang sức lớn, mẹ tôi mua thêm bắp từ những nhà khá giả không cần ăn bắp Hợp Tác Xã. Mẹ tôi luộc lên và thế là tôi có thêm cái việc bán bắp luộc đầu chợ Bàn Cờ chung với thằng em tôi bán thuốc lá lẽ.

Tôi lúc đó mới 15, 16 tuổi thôi, suy nghĩ còn non nớt, không hề biết cái nỗi khổ chạy ăn hằng bữa của mẹ tôi. Việc bà sai tôi ra ngồi đầu chợ bán bắp luộc thật là xấu hổ đối với tôi. Tôi rất sợ gặp mặt bạn học chung trường. Có một lần vừa đặt rổ bắp còn nghi ngút khói xuống cái ghế đẩu, tôi thấy một con bạn học chung trường đạp xe tới và đậu ngay trước cái rổ bắp của tôi. Tôi xấu hổ quá không dám bước ra. Núp sau xe nước mía, tôi năn nỉ chị bán nước mía ra bán bắp cho con bạn tôi giùm và hứa sẽ đem bã mía ra đầu đường NTT đổ cho chị khi chị dẹp tiệm tối đó.

Những ai ở khu NTT đều biết đống rác khổng lồ gần đầu đường NTT và Phan Thanh Giản (sau này là Điện Biên Phủ). Tôi thật thấy tội nghiệp cho những nhà sống quanh đó phải chịu đựng cái mùi hôi nồng nặc của đống rác đó mỗi ngày. Tôi nghĩ chắc họ đã tự kỷ ám thị lấy mình để không còn nhận thức được cái mùi hôi thối đó nữa. Tối đó tôi còng lưng kéo cái cần xé đựng đầy xác mía tới bãi rác để trả nợ cho xong. Vòng cái tay qua vai tôi vác cái cần xé không vắt vẻo trên lưng đi ngược về phía chợ, tôi thấy 1 cô bé trăng trắng, tóc bum bê đi bộ ngược về phía tôi.

Tôi nhớ mặt cô bé này lắm vì cứ vài ngày lại thấy cô ta ngồi lê la mấy hàng chè húp lấy, húp để. Chè táo xọn, chè đậu, chè chuối, bánh da lợn, bánh chuối , bánh khoai mì gì gì cô bé cũng đớp tuốt. Tôi nhớ cô bé không phải chỉ vì cô bé có tiền ăn hàng lia lịa trong khi tôi đói meo mỗi tối. Tôi nhớ cô bé vì mỗi khi cô bé ngồi xuống cái ghế đẩu nhỏ xíu ăn chè trước mặt tôi, cái áo thun ngắn cũn của cô thường bị kéo lên, để lộ một khoảng lưng trần trắng nõn. Con trai đang lớn, bắt đầu để ý tới con gái mà cứ phải ngắm cô bé ăn chè khoe cái lưng nõn nà của mình mỗi ngày thì làm sao chịu nỗi. Cái đầu óc tưởng tượng phong phú của tôi cứ theo cặp mắt của mình mà mơn trớn làn da trăng trắng mặc dù chỉ là một khoảng trống thiếu vỏn vẹn chỉ vài phân vải.

Cũng nhờ tí xíu lưng trần đó mà khoảng thời gian bán bắp luộc đầu chợ của tôi trở nên bớt buồn tẽ. Hôm nào cô bé không ra ăn thì tôi buồn lắm, cảm thấy thời gian như dài vô tận, chỉ mong bán hết được đống bắp, cuốn gói về nhà đi ngủ cho sớm cho rồi. Một ngày, cô bé sau khi ăn chè xong, đứng lên đi bộ về hướng tôi ngồi, bằng một giọng Nam đặt sệt cô bé hỏi "Bắp bán sao dzậy?" Tôi ngượng nghịu "Một trái $50, 3 trái $100", tôi tránh nhìn thẳng vào mắt cô bé vì tôi có cảm tưởng cô bé đã biết tôi hằng nhìn lén cô bé bao lâu nay. "Cho 3 trái!" cô bé nói. Tôi nhìn vào rổ bắp, thấy còn 5 trái, tôi mạnh dạn mời "Còn 5 trái, mua hết đi, bán $150 thôi.” Cô bé ngần ngừ tí xíu rồi bằng lòng. Tôi lấy cái bao ni lông, bỏ hết 5 trái bắp vào và run run nhận tiền từ tay cô bé. Trả tiền xong, cô bé bỏ cái túi đựng bắp vào cái giỏ xe đạp, cúi người loay hoay cột cho chắc. Vì cúi xuống như thế, lưng áo cô bé lại bị kéo ngược lên cao hơn và tôi được dịp ngắm nhìn mãnh lưng trần thật gần. Tôi thấy cả nốt ruồi son nằm trên sóng lưng cô bé. Tay tôi cầm hai tờ $100 cô bé đưa nhưng mắt tôi cứ đờ ra tận hưởng cái mãnh lưng trần ngay sát mặt mình. “Thối tiền đi chứ!” giọng nói hơi gay gắt của cô bé làm tôi giật mình vội vã móc túi lấy $50 thối cho cô bé. Cô bé nhón người lên đạp xe nhưng chợt dừng lại, thò tay ra sau, kéo cái vạt áo xuống che lại cái lưng mình và quẹo phải vào đường Phan Đình Phùng đi về hướng Lý Thái Tổ mất dạng.

Tôi mĩm cười, gấp tiền bỏ vào túi áo, lật úp cái rổ xuống đường, vỗ phành phạch cho rơi hết những cọng râu bắp còn sót lại, xong cắp cái ghế đẩu lên đi về nhà. Đi bộ tới đầu đường Phan Đình Phùng, tôi ngóng mặt lên hy vọng còn thấy bóng dáng cô bé nhưng chả thấy tăm hơi cô bé đâu cả. Tôi ghé vào cái xe bánh mì đầu đường, mua 1 ổ bánh mì không như lời mẹ tôi dặn để cả nhà ngày mai ăn sáng và lững thững đi về. Đi ngang xe bán nước mát, con bạn người Hoa tên Lan hàng xóm của tôi hỏi "Khanh bán hết sớm hôm nay hả? Ăn cơm chưa?” Tôi cười cười "Ăn hồi chiều rồi! Ừa hôm nay bán hết sớm" Lan nhìn nhanh vào nhà, xong đưa vội cho tôi 1 ly nước mát "Khanh uống đi, Lan cho Khanh đó!” Tôi không chần chừ, cầm cái ly uống một hơi hết nữa ly. Đang nói chuyện sinh hoạt thanh thiếu niên với Lan thì trong nhà có tiếng vọng ra “A Lìn … vào đây cái coi!” Tôi vội vàng nốc cạn ly nước mát, đặt cái ly xuống bàn và đi ngay vì tôi không muốn má Lan thấy tôi không trả tiền rồi la nó.

Tôi tung tăng bước về nhà, đem tiền đưa mẹ tôi và nhón lại hai chục để ngày mai đi học ăn bột chiên. Cuộc sống thiếu niên của tôi phải đương đầu với việc lo ăn từng ngày, tôi không hề có một thú vui nào khác, dích hình, chọi lính, tạt lon, bắn bi, tất cả đều không có. Bạn bè học chung lần lượt ra đi, tôi không hề có tí ý niệm gì về tương lai, chỉ biết thức dậy đi học, về phụ mẹ bán hàng. Ngày nào phải đi sinh hoạt Khăn Quàng Đỏ thì tôi khỏi bán bắp thế thôi. Hôm nay vừa được mãn nhãn, vừa được uống ly nước mát khỏi trả tiền, lại có thêm $20 bỏ túi, tôi cảm thấy hạnh phúc lắm rồi. Bây giờ tôi mới hiểu tại sao bố mẹ tôi lúc đó cứ nhìn chúng tôi thở dài thườn thượt mà nói “Các con đang sung sướng lắm rồi đó, chả phải lo âu gì!”

Di cư từ Bắc vào Nam, lập nghiệp chưa xong thì lại đổi đời, bố mẹ tôi đã hy sinh biết bao nhiêu để cho chúng tôi qua được xứ Mỹ này có được tương lai sung sướng hơn. Sống ở Mỹ này một thời gian dài, thấy cách sống của đàn bà Tây Phuơng, tôi càng cảm phục đàn bà Việt Nam. Tôi cảm phục mẹ tôi, một người đàn bà nhỏ bé, trình độ học vấn chỉ tới lớp Ba nhưng bà đã bương chãi và lo lắng được cho chồng trong tù, cho 10 đứa con vượt biên tới bến bờ tự do. Tôi thật sự không thể nào tưởng tượng được bà làm cách nào, xoay sở ra sao. Đàn bà Tây Phương không biết có làm được như vậy hay không, nhưng những người đàn bà Tây Phuơng tôi biết thì không thể nào ... xách dép cho đàn bà Việt Nam được. Ngoài mẹ tôi ra, mẹ vợ tôi cũng là một người đàn bà Việt Nam mà tôi khâm phục. Bố vợ tôi khi xưa là tỉnh trưởng bị VC ám sát chết, Bà cụ một thân một mình ở vậy nuôi 6 đứa con nên người và chưa bao giờ để ý tới một người đàn ông nào khác. Tôi không biết thế hệ của các cụ ra sao nhưng tôi tin là chỉ có những người đàn bà VN trong thời chiến lúc đó mới có thể làm được như thế. Tôi phải nói gần như tất cả những người đàn bà Việt Nam đều đáng phục. Khi người đàn ông cột trụ gia đình bị bắt đi tù, họ đã vượt lên tất cả để lèo lái gia đình và bằng mọi giá đem lại hạnh phúc cho tất cả những người thân trong nhà.

Tôi ao ước cuộc sống hàng ngày của tôi chỉ cần niềm hạnh phúc nhỏ bé như mãnh lưng trần của cô bé ăn chè đầu chợ Bàn Cờ ngày nào, nhưng nếu thế thì đơn giản quá. Hiện tại là những gì bố mẹ tôi đã hy sinh cho tôi, những gì tôi đã tranh đấu để có được ngày hôm nay đều là hạnh phúc tôi cần giữ và bổn phận tôi bây giờ là cho con mình có đời sống tốt hơn mình giống như bố mẹ tôi đã từng lo cho tôi.

Tôi mỉm cười nhìn thằng con 18 tuổi của tôi bây giờ đang õng ẹo trước gương chải đầu, tôi biết chắc là nó bây giờ cũng đang để ý tới một mãnh lưng trần nào đó, nhưng chắc chắn là đời nó sẽ không bao giờ ba chìm bảy nổi, bốn lên đênh như tôi. Mỗi khi thằng con tôi cố gắng dấu bố mẹ nó chuyện gì giống như tôi đã từng dấu bố mẹ tôi, tôi chỉ quay đi cười nữa miệng, nói với vợ tôi “Kệ nó đi, hồi xưa anh cũng như thế! Trứng mà đòi khôn hơn rận sao được! Còn khuya à con!”

Đó là niềm hạnh phúc nhỏ nhoi của tôi bây giờ và tôi không đòi hỏi gì hơn. Tôi cảm thấy hài lòng với những gì mình đang có và tôi trân trọng, nâng niu gom nhặt từng viên hạnh phúc nho nhỏ đó bỏ vào cái hủ kỷ niệm của mình…từng viên, từng viên một! Nói đùa theo ngôn ngữ sau 75 là "Gian khổ đời bố, cũng cố đời con" là thế!